Ale To Już Było
•
24.09.2026
Filip Zieliński, zapraszam na program Ale to już było. Są w Piotrkowie takie wspomnienia, które z wiekiem nabierają coraz bardziej złotych barw.
Jednym z nich jest województwo piotrkowskie. Do dziś można usłyszeć westchnienia za czasami, kiedy Piotrków był stolicą województwa, miał swój urząd wojewódzki, ważne instytucje, przyjeżdżali tu najważniejsi ludzie w państwie, a centralne dożynki z 1979 roku organizowane w województwie urosły niemal do rangi symbolu dawnej potęgi miasta.
I oczywiście nostalgia ma to do siebie, że po latach pamiętamy przede wszystkim to, co dobre, ale faktem jest, że przez ponad dwie dekady Piotrków miał zupełnie inną pozycję, administrację inną niż obecnie.
Województwo piotrkowskie powstało w 1975 roku i obejmowało między innymi Piotrków, Bełchatów, Radomsko, Tomaszów Mazowiecki czy Opoczno.
Jednym z ludzi, którzy województwo piotrkowskie znali od środka, był Stanisław Witaszczyk, samorządowiec i polityk związany z Radomskiem. W latach 1994?1997 pełnił funkcję wojewody piotrkowskiego. Po latach tak wspomina region, którym kierował.
Można powiedzieć, że województwo piotrkowskie z jednej strony miało bardzo ładne, dobre usytuowanie, no było dobrze dosyć zorganizowane pod względem infrastrukturalnym. To województwo miało silną energetykę, kopalnię węgla brunatnego, elektrownię, największą, jedną z największych tego typu obiektów przemysłowych w Europie, a nawet w kraju. Ale dla samego Piotrkowa równie istotne było coś innego. Status stolicy oznaczał siedzibę instytucji, urzędy, miejsca pracy, inwestycje, a także coś, czego nie da się przeliczyć na metry dróg czy liczbę etatów ? prestiż.
I właśnie o to zapytał Irek Staszczyk wojewodę Stanisława Witaszczyka.
Co przede wszystkim Piotrków zyskał, będąc miastem wojewódzkim?
Myślę, że przede wszystkim infrastruktura, zawsze wiadomo, że bliższa koszula ciału i na pewno zawsze prestiż. I między innymi myśmy właśnie z przewodniczącym, wójtami, do końca bronili tego województwa jego istnienia.
Obrona ostatecznie się nie udała. Reforma administracyjna sprawiła, że 31 grudnia 1998 roku województwo piotrkowskie przeszło do historii.
Od 1 stycznia 1999 roku Piotrków Trybunalski znalazł się w granicach nowego województwa łódzkiego, zachowując status miasta na prawach powiatu. Zmiana oznaczała jednak utratę funkcji stolicy województwa.
Część działających w Piotrkowie instytucji zlikwidowano, inne straciły samodzielność, zostały przekształcone lub podporządkowane strukturom w Łodzi. Z miasta zniknął przede wszystkim sam urząd wojewódzki, znajdujący się przy ulicy Sienkiewicza, wraz z administracją właściwą dla stolicy regionu.
I chyba właśnie dawne województwo piotrkowskie wciąż wywołuje tyle emocji. Zostały po nim budynki, infrastruktura, zdjęcia, nagrania i wspomnienia czasów, kiedy Piotrków był administracyjną stolicą kawałka centralnej Polski.
Ale ile w opowieściach o dawnej potędze jest nostalgii, a ile rzeczywistej straty, do tego jeszcze wrócimy w jednej z kolejnych audycji. Ale to już było.