Ale To Już Było
•
18.02.2026
Filip Zieliński, zapraszam na program Ale to już było. Europa. Dla mieszkańców Piotrkowa pierwsze skojarzenie to zapewne zniszczona restauracja w centrum miasta. Choć to nie będzie tematem dzisiejszego odcinka audycji Ale to już było. Dziś przypomnimy sobie, jak to cała Polska, a wraz z nią Piotrków Trybunalski, do Europy przystępowali.
Czas wielkich nadziei, ale i niepokojów. Był jednym z najważniejszych, jakie poruszane były na łamach prasy oraz naszego lokalnego piotrkowskiego radia. Akcesja, Unia, wspólnota, granice, handel, nowa waluta. To chyba najpopularniejsze, dziś powiedzielibyśmy, tagi, jakie towarzyszyły niemal codziennie wszystkim Polakom, jak i piotrkowianom na początku lat 2000.
Formalnie proces rozpoczął się już w 1991 roku od podpisania Układu Europejskiego. Dokument wszedł w życie w 1994 i tworzył m.in. strefę wolnego handlu. W 1994 Polska złożyła oficjalny wniosek o członkostwo w Unii Europejskiej.
Kluczowym elementem przystąpienia do Unii był głos ludzi, vox populi, vox Dei. Głos ludu jest głosem Boga, można powiedzieć.
Aby troszkę ten głos ludzki nastawić za Unią, rozpoczęła się kampania przy różnych konkursach, wystaw, wernisaży, programów radiowych i telewizyjnych, jakie miały przybliżyć kraje Wspólnoty, a co za tym idzie całą Unię Europejską.
Prym pewnie wiodła Telewizja Polska z pamiętnym programem Europa da się lubić. Europa witaj nam, znam Cię już, z tej? Który pozostał w pamięci nie tylko jako show z rodzinną europejską atmosferą, ale też jako obiekt memów. Przepraszam wszystkich, naprawdę. Mam nadzieję, przepraszam, naprawdę, przepraszam. Jesteście cali?
Piotrków Trybunalski również nie próżnował. Przeglądając Tygodnik Trybunalski z lat 10., co rusz można natrafić na kolejne proeuropejskie inicjatywy. Istniejące już Kino Hawana i MOK-owski Pegaz organizowały przeglądy filmów europejskich. W każdej szkole powstawały europejskie inicjatywy i pojawiały się przedmioty takie jak edukacja europejska. Głos młodych jest również ważny.
Swoją cegiełkę dał też świat sztuki. Międzynarodowy Festiwal Interakcje, odbywający się od 1999 roku, również był otwarty na Europę i zacieśnianie więzi przez sztukę performatywną.
Były oczywiście głosy przeciwne, jednak głosy przeciwne były raczej słyszane w wąskich politycznych debatach czy programach.
Po wstąpieniu Polski do Unii do naszych rodziców będziemy wysyłać listy takiej treści:
Warszawa, 13 grudnia 2005 roku. Kochana mamusiu, w Unii jest fajnie, niczego tu nie brakuje. Cukier jest po 6 zł za kilogram, benzyna po 5,50, masło po 4,10, chleb po 3,20. Mamy kolorową telewizję i fajne filmy w przytulku. Pracy na razie nie ma, ale mówią, że będzie. Niech mamusia na razie siedzi na tej Białorusi, bo tu cały czas szaleje eutanazja, zwłaszcza że ubezpieczalnia się już o mamusię pytała. To tyle, bo idę po zasiłek.
Wreszcie 7 i 8 czerwca 2003 roku otwarto lokale wyborcze. Rozpoczęło się ogólnokrajowe referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Za było ponad 77%, przeciw ponad 22%.
Frekwencja w całej Polsce wyniosła prawie 59%.
A jak to wyglądało w Piotrkowie Trybunalskim? Za było 75%. Przeciw 25%. Frekwencja w mieście wyniosła ponad 61%, czyli była troszeczkę większa niż średnia w całym kraju.
I tak rok po referendum, 1 maja 2004 roku, oficjalnie przystąpiliśmy do Unii Europejskiej. Ale to już temat na inny odcinek, ale to już było.