Dzień dobry, witamy w czwartek 10 września w magazynie Magiel. Marcin Cecotka, Robert Gala. To może kalendarium na początek. Co o tym sądzisz? Proszę bardzo. Dobra, niech będzie.

Rok 1846, wtedy Amerykanin Elias Howe opatentował maszynę do szycia. Pozostaniemy w Stanach Zjednoczonych. W roku 1945 farmer Lloyd Olsen odrąbał głowę swojemu kogutowi Mike'owi. Może nie byłoby w tym nic dziwnego, bo koguty, no niestety, od tysięcy lat tak bardzo często kończą. Bardzo często tak, koguty i kury. No ale w tym przypadku było trochę inaczej, bo jak się okazało, ten kogut przeżył. No i temu farmerowi po prostu zrobiło się głupio, że tak postąpił. Zaczął dokarmiać tego koguta. Tak, no i Mike stał się atrakcją objazdową w Stanach Zjednoczonych. Ludzie płacili, aby go zobaczyć, no a wtedy, w tych latach czterdziestych, jego wartość wyceniano na tysiące dolarów. Kogut bez głowy, który żył, no żył, żył, ale no niestety, no już do dziś nie dożył. Do dzisiaj nie, ale żył bez głowy, bez mózgu w zasadzie 18 miesięcy. No znam ludzi, którzy żyją bez mózgu znacznie dłużej i nie są jakąś atrakcją, ale nie są kogutem. To prawda.

To teraz przeniesiemy się do Monachium. W 1972 roku trwały tam Igrzyska Olimpijskie, z różnych powodów zapamiętane, ale dla nas bardzo ważne, ponieważ w finale piłkarskiego turnieju Polska grała z Węgrami i wygrała 2 do 1. No i na pamiątkę tego wydarzenia w Polsce ustanowiono 10 września Dniem Piłkarza. Dzisiaj pozdrawiamy wszystkich piłkarzy, i tych amatorów, i zawodowców, no każdego, kto kiedykolwiek prosto kopnął piłkę. Tak jest, pozdrawiamy.

I jeszcze jedna rocznica, to było niedawno, bo dokładnie rok temu, w 2025, kilkanaście rosyjskich dronów naruszyło polską przestrzeń powietrzną. Drony znalazły się w przestrzeni powietrznej Polski w czasie, gdy Rosja przeprowadzała atak. Ataki na Ukrainę, w tym na zachodnie części kraju graniczące z Polską. Polskie i sojusznicze samoloty zostały wysłane, aby zająć się zagrożeniem związanym z tarciem co najmniej 19 dronów. Część dronów została wystrzelona z terenu Białorusi, która graniczy z Polską na wschodzie. Podróże w całej Polsce zostały zakłócone, ponieważ międzynarodowe lotnisko w Warszawie wraz z trzema innymi zawiesiło loty w wyniku pojawienia się dronów. Tak początkowo nie mogliśmy się doliczyć, ile tych dronów wleciało, podobno ponad 23, tak potem policzono, a co najważniejsze, jeden z tych dronów, które przekroczyły polską granicę, spadł niedaleko Sulejowa w Mniszkowie w powiecie opoczyńskim. Spadł nie dlatego, że został zestrzelony, po prostu... Spadł, bo się zepsuł. Nie, skończyło mu się paliwo i nie mógł dalej polecieć.

Obiecaliśmy, że dziś w Maglu zajmiemy się pokoleniem Z, czyli ludźmi młodszymi, którzy garną się do pracy, znani są z systematyczności, z takiej odpowiedzialności, punktualności, ale podobno mają problem ze znalezieniem satysfakcjonującej ich pracy. Satysfakcjonującej i takiej stałej pracy, nie dorywczej, takiej na wakacje, żeby miesiąc popracować, dwa miesiące, tylko tak po prostu otrzymać umowę o pracę i tak regularnie przychodzić do pracy. No podobno niektórzy młodzi Polacy wysyłają dziesiątki CV i tej pracy nie mogą znaleźć. Dotyczy to również osób, które ukończyły nawet studia. A, no właśnie. Czy rzeczywiście tak jest? Jeśli tak rzeczywiście jest, no to dlaczego tak się dzieje?

Pan, zaraz, zaraz, który pan? Pan Darek na naszym Facebooku napisał, że dlatego tak jest, ponieważ w pracy trzeba pracować. No prawda, to jeśli chodzi w ogóle o rynek pracy, to wciąż nie jest źle, to bezrobocie według tych wyliczeń unijnych Eurostatu w Polsce to jedno z najniższych w całej Unii Europejskiej, tam około 3%, ale w tej grupie młodych ludzi do 25. roku życia podobno jest... Jest zdecydowanie wyższe niż te 3%. O tym jeszcze też będziemy mówić.

Tak, rzeczywiście tak jest, że młodym ludziom trudno jest znaleźć stałą, satysfakcjonującą ich pracę, także w naszym regionie. Średnia stopa bezrobocia wśród osób do 25. roku życia wśród państw Unii Europejskiej to już ponad 15%, czyli tak w przeliczeniu to ponad 3 miliony młodych ludzi pozostaje bez pracy, a mogliby pracować. Najwyższa stopa bezrobocia wśród tych młodych w takich państwach jak Szwecja, Hiszpania, Francja czy nawet Finlandia. No, że Hiszpania i Francja jestem w stanie zrozumieć, ale Szwecja? No niestety, Szwecja też jest tutaj w czołówce, ponad 23?24%. W Polsce jeszcze tak źle nie jest, ale też nie jest dobrze, bo szacuje się, że według Eurostatu 12% młodych Polaków do 25. roku życia nie pracuje. Nie pracuje z różnych powodów, albo nie może sobie znaleźć pracy, albo żadna praca tych młodych ludzi nie satysfakcjonuje.

Ale są podpowiedzi. Jaki kierunek studiów wybrać, żeby dobrze zarabiać? To podpowie maturzystom ELA, czyli System Monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów. Jak wybór zawodu widzą sami maturzyści? Wydaje mi się, że to musi być coś mniej więcej połowicznie. Na pewno przez pryzmat też pieniędzy, na pewno. Jak się pójdzie w to, co się faktycznie lubi, to, co się chce robić, to kasę jakoś się znajdzie, myślę, na pewno. System można znaleźć na stronie ela.nauka.gov.pl. Czyli jeśli pójdzie się w to, co lubi się robić, to z kasą się jakoś ułoży. Chociaż tak z tym połowicznie to jednak nie radził, żeby tak połowicznie pracować. Raczej nie, chociaż może nie będziemy rozwijać tego tematu.

A jakie są państwa doświadczenia z ludźmi dość młodymi, którzy przychodzą do pracy? No co, chce im się pracować? Czy są rzeczywiście tacy, że to jest systematyczni? Czy może są przez tych starszych gnębieni? O, a może tak jest. No właśnie. Czy uważa pani, że młodzi ludzie w dzisiejszych czasach po szkole średniej czy po studiach mają problemy ze znalezieniem miejsca na rynku pracy? Tak, uważam, że tak jest. Dlaczego? No po prostu są firmy, zakłady likwidowane. No i jest problem, żeby dostać pracę. W swoim zawodzie często zawód zmieniają, ponieważ na rynku pracy nie ma.

A zauważyła pani może, w której pracy jest najtrudniej znaleźć miejsca? No dużo jest takich. Na przykład w przedszkolu jest ciężko znaleźć pracę, w wielu zawodach. No tak, w przedszkolach zauważyłem przede wszystkim kobiety pracują. Choć nauczycieli brakowało, zwłaszcza w tych większych miastach, dyrektorzy narzekali, że no nie mogą skompletować kadry przed nowym rokiem akademickim, nowym rokiem szkolnym, nie akademickim, bo na uczelniach chyba jest lepiej.

A tak jak już wspominaliśmy, może w Polsce jeszcze nie jest tak źle jak w Szwecji, Hiszpanii czy Francji, gdzie to bezrobocie wśród młodych sięga czasami nawet 25 procent, ale niestety od jakiegoś czasu także, i tutaj się u nas pogarsza, bo Polska jest liderem wzrostu bezrobocia wśród tych najmłodszych do 25 roku życia. Według oficjalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego w tej chwili tak 12?13 procent tych młodych osób nie może znaleźć pracy, czyli co dziewiąta młoda osoba szuka, szuka pracy i nie może niczego stałego znaleźć. A jeśli już znajduje, to często nie jest zadowolona z tej pracy, z zarobków i z czegoś tam jeszcze.

Jakie są przyczyny? Eksperci mówią, że przyczyn jest kilka. Częściowo po prostu mniej tych miejsc pracy w sektorach, które tradycyjnie wcześniej zatrudniały młode osoby. Też niedopasowanie kwalifikacji, edukacja nie nadąża za potrzebami rynku. Po prostu młodzi ludzie uczą się czegoś, a potem... To nie jest potrzebne, ta wiedza, te umiejętności nie są potrzebne na rynku pracy. A może po prostu w pracy trzeba pracować, wstawać, nie wszystkim to się podoba. Większość chciałaby zarabiać 12 tysięcy od razu na miesiąc, a jest inaczej, także na piotrkowskim rynku. Czekamy na państwa wypowiedzi, także te antenowe, bo facebookowych jest coraz więcej i oczywiście do nich przejdziemy.

Nie tak dawno, bo dwa dni temu Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że bezrobocie w Polsce nieznacznie, ale jednak ponownie wzrosło. Szacowana stopa bezrobocia w sierpniu to 5,9 procent, nieznacznie więcej niż w lipcu tego roku. A jak jest w powiecie piotrkowskim? Od tego pytania zaczniemy naszą rozmowę.

A z nami Arkadiusz Niecka, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie. Dzień dobry. Dzień dobry, witam państwa serdecznie. Jak to wygląda? Ja może też relatywnie chciałbym się odnieść do tej stopy bezrobocia, no bo zasadniczo jest to pytanie, które nas chyba wszystkich nurtuje i przede wszystkim nas jako urzędników. No na pewno to bezrobocie wzrosło, może nieznacznie, natomiast ja bym się może odniósł de facto do liczby osób, które są zarejestrowane na chwilę obecną w urzędzie i to jest 4085 osób, mniej więcej w skali około paru miesięcy wzrost o około 100 osób. Jest około 100 osób więcej zarejestrowanych jako osoby bezrobotne w stosunku relatywnie do podobnego miesiąca poprzedniego roku.

A my dziś w Maglu zajmujemy się sytuacją ludzi młodych, młodymi na rynku pracy, którzy, no tak wynika z naszych oficjalnych danych, no i także z danych GUS-u, to bezrobocie wśród tych młodych, powiedzmy do 25. roku życia, tych, którzy dopiero wchodzą na rynek pracy, jest wyższe, zdecydowanie wyższe niż średnie bezrobocie, o którym przed chwilą wspominaliśmy. Nawet dwa razy wyższe. Z czego to wynika i czy rzeczywiście pan te dane może potwierdzić? Jeżeli chodzi o Urząd Pracy w Piotrkowie Trybunalskim, na chwilę obecną mamy zarejestrowanych 990 osób do 30. roku życia. Tutaj jest to około 24% wszystkich osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie. Myślę, że przede wszystkim wynika to z tego wejścia na rynek pracy, czyli z tego braku doświadczenia zawodowego, to wynik kwalifikacji zawodowych, niedostosowania nieraz bądź zmiany potrzeby po prostu kwalifikacji zawodowych.

Ale niedostosowania z czego wynikającego? Czyli co, pracodawcy nie potrzebują takich osób z takimi kwalifikacjami? Pracodawcy potrzebują osób z kwalifikacjami, to przede wszystkim. I my to umożliwiamy jako Urzędy Pracy. Umożliwiamy takim osobom ukończenie stażu, czyli nabycie doświadczenia zawodowego oraz możliwość ukończenia szkolenia indywidualnego i w tej sytuacji kierujemy takie osoby na szkolenie wskazane przez tę osobę, celem podniesienia lub uzupełnienia właśnie tych kwalifikacji. Wypełniamy tę lukę jakby.

Tak się zastanawiamy trochę nad tymi młodymi ludźmi. Wielokrotnie z niektórymi rozmawialiśmy i oni twierdzą, że taka praca to jest jednak zbyt duże wyzwanie. Poza tym oni oczekują innych zarobków niż gwarantują pracodawcy. No właśnie, raczej wyższych niż tych proponowanych. Więc może to bezrobocie też wynika z tego, że ci młodzi ludzie już na starcie mają zbyt wysokie oczekiwania finansowe. Być może też. Natomiast jeżeli chodzi o wymagania finansowe, to jest to sprawa poza Urzędem Pracy. My możemy zaproponować oferty pracy, które są u nas dostępne i my mamy takie oferty pracy dla ludzi młodych, chociażby nauczyciele przedszkola, w wykończeniówce, roboty budowlane, prace fizyczne, techniczne, usługi, oferty w handlu. Takie oferty u nas są na bieżąco, my je na bieżąco nimi dysponujemy i możemy takie osoby kierować bezpośrednio do pracy.

No dobrze, panie dyrektorze, to jeszcze raz przypomnijmy: wykończeniówka. Praca w przedszkolach, tak? Tak. Gdzie jeszcze? W handlu. Handel, usługi, prace techniczne. To są oferty, które mamy na dzień dzisiejszy. Oczywiście poza tym planujemy realizację projektu skierowanego tylko i wyłącznie dla osób do 30. roku życia. Już w tym miesiącu prawdopodobnie otrzymamy wyniki naboru. Jest to projekt o wartości miliona pięciuset tysięcy złotych, który będzie realizowany od 1 stycznia przyszłego roku do 30 czerwca 2028 roku. Także takie działania również prowadzimy. Posiadamy osobne środki, jakby przyznane dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy tylko i wyłącznie dla osób do 30. roku życia i w ramach tych środków również dokształcamy osoby i kierujemy na staże. My tych staży realizujemy około 200 rocznie i to są te osoby, które faktycznie nabywają nowe doświadczenie, wchodzą na rynek pracy i jednocześnie też mogą się jakby tym doświadczeniem zawodowym wykazać u przyszłego pracodawcy. To są nasze działania, które wynikają z ustawy. Poza tym prowadzimy również usługi doradcze. Doradcy zawodowi prowadzą rozmowy z takimi osobami. Jeżeli taka osoba potrzebuje nakreślić swoją przyszłość, gdzie iść i w jaki sposób angażować się u jakiego pracodawcy, my takie rozmowy również prowadzimy i udostępniamy naszych pracowników na potrzeby właśnie osób.

Dobrze, a czy ci młodzi ludzie są zainteresowani takim doradztwem? Takim stażem? Tak, są. Stażem jak najbardziej, oczywiście. Staż jest to realne odbywanie obowiązków zawodowych u pracodawcy, także to jest doświadczenie zawodowe, które można się wykazać w CV i pracodawcy też są bardzo zainteresowani takimi osobami, żeby takie osoby jakby do siebie kierować.

Dziękujemy panu bardzo, Arkadiusz Niecka, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie. Dziękujemy serdecznie.

Wynotowaliśmy te wszystkie branże, gdzie są wakaty, gdzie potrzeba młodych i nie tylko młodych, ale coś jest na rzeczy, bo tak jak słyszeliśmy, 990 osób. Osób do 30. roku życia zarejestrowanych, oficjalnie zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Piotrkowie. Dlaczego tak jest? Czekamy w tej i w każdej innej sprawie.

To magazyn Magiel. Jak co tydzień o tej porze z nami radca prawny Bartłomiej Krasiński. Dzień dobry. Dzień dobry. Dziś mówimy przede wszystkim o bezrobociu wśród tych najmłodszych, tak do 25. roku życia. I takie oto pierwsze pytanie do pana: czy są jakieś regulacje prawne, które stworzono po to, by właśnie trochę pomóc tym najmłodszym pracownikom? Jak najbardziej. Proszę państwa, jest ustawa z zeszłego roku, z 2025 roku, o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Ta ustawa reguluje kwestie związane z zatrudnieniem zarówno osób młodych, jak i również osób, które z innych względów mogą się borykać z problemem znalezienia pracy, jak również osób powyżej 50. roku życia, czyli takich, którzy już mają końcówkę swojego zatrudnienia. I na podstawie tej ustawy właśnie wojewódzkie urzędy pracy i powiatowe urzędy pracy organizują między innymi te staże absolwenckie, o których tutaj już u państwa w audycji mówiono, czy też kursy zmieniające kwalifikacje, czy też szkolenia dla młodych osób, które na ten rynek pracy wchodzą. I ta ustawa właśnie jest podstawą do tego, żeby organizować te ułatwienia dla osób młodych na rynku pracy.

A jak taki młody człowiek już znajdzie pracę, pracodawca odpowiada, to czy od razu musi otrzymać taką klasyczną umowę o pracę, czy są jakieś inne możliwości? Czy pierwsza umowa, jaką zawieramy tutaj niezależnie od wieku, to może być to umowa na okres próbny i zgodnie z artykułem z ustawy prawa pracy taka umowa na okres próbny może być zawarta na okres nieprzekraczający trzech miesięcy. Dopiero po tej umowie na okres... Okres próbny możemy zawrzeć umowę na czas określony bądź na czas nieokreślony. Jeżeli pracodawca stwierdzi, że nie jesteśmy tym pracownikiem, który mu odpowiada i z którym zamierza kontynuować już współpracę.

A na czas określony to jak długo ten czas określony może być? Pięć miesięcy, pół roku, czy dłużej, czy tak w nieskończoność? Znaczy nie w nieskończoność, natomiast umowę o zatrudnienie na czas określony, ona nie może przekraczać 33 miesięcy. 33 miesiące to jest maksymalny czas, jaki może być pracownik zatrudniony na umowę na czas określony.

No i jeszcze zapytamy o na przykład urlopy. Taki młody człowiek, który dopiero rozpoczyna karierę zawodową, to ile urlopu mu przysługuje? Urlop, mamy dwa, w polskim prawie mamy dwa wymiary urlopu. Jeden to jest 20 dni urlopu, jeżeli staż pracy nie przekracza 10 lat i powyżej 10 lat stażu pracy jest to 26 dni urlopu. Teraz w zależności od tego, jakie osoba podejmująca pracę ma wykształcenie, tyle zalicza mu się do tego stażu pracy uprawniającego do urlopu. Dla przykładu najwyższy czas, który może być zaliczony, to jest 8 lat dla absolwentów szkół wyższych. A najniższy okres to jest dwa lata dla absolwentów szkół zawodowych. Dziękujemy bardzo. Bartłomiej Krasiński, radca prawny, był w Maglu z nami. Dziękujemy serdecznie.

Są tacy, którzy o urlopie myślą już dzień po podpisaniu umowy o pracę i zastanawiają się, kiedy i dokąd pojechać, jak długo można tam... Dostanę pieniądze, to wtedy już od razu. No tak, no tak to wygląda. Może tutaj też gdzieś należy się doszukiwać przyczyn tego, że młodzi ludzie tak niespecjalnie garną się do pracy, no bo są też takie głosy, że po prostu im praca nie odpowiada z różnych powodów, no a potrzeba wstać rano. No to nie wszyscy chyba. No nie, no nie wszyscy. Generalizujemy. Są tacy, którzy chcą pracować, a pracy nie mogą znaleźć. Jak to wygląda? Sporo komentarzy na naszym profilu facebookowym i zdaje się, że niebawem do nich przejdziemy.

Czy uważasz, że w dzisiejszych czasach młodszym, młodym ludziom po szkole średniej czy po studiach jest trudno znaleźć pracę? Tak. Dlaczego? Z czego to wynika? To wynika z tego, że ludzie w dzisiejszych czasach potrzebują ludzi z doświadczeniem, a nie z papierkiem. Papierek, według ciebie, nie ma większego znaczenia na rynku pracy aktualnie? W obecnych czasach nie. A jak można temu zapobiec? Wybrać technikum i uczyć się w zawodzie, i zdobywać doświadczenie. A w jakich zawodach według ciebie najtrudniej jest znaleźć pracę aktualnie? Aktualnie wydaje mi się, że typu grafik. Tu głównie wpływa na to sztuczna inteligencja, która w dzisiejszych czasach bardzo wyręcza ludzi.

Czy uważa pani, że w dzisiejszych czasach młodym ludziom jest trudno znaleźć pracę prosto po studiach albo prosto po szkole średniej? Ciężko mi się wypowiedzieć, ponieważ ja nie miałam żadnego problemu ze znalezieniem pracy po studiach. Praktycznie od razu zostałam przyjęta do szpitala jako pielęgniarka. A widzi pani może u innych osób, jak to wygląda właśnie to przyjmowanie na rynek pracy? Nie, nie mam w ogóle osób w takim, że tak powiem, w swoim otoczeniu, które są świeżo po skończeniu studiów, także ciężko mi się wypowiedzieć na ten temat. W pani przypadku było to proste. Ile pani szukała pracy? Praktycznie w ogóle nie szukałam. Od razu jak złożyłam podanie, to zostałam przyjęta, także to nie wyglądało tak, że ja szukałam tej pracy. No to pani się udało, ale z oficjalnych danych wynika, że wielu młodym ludziom jest trudno na rynku pracy. No także i w naszym regionie, jak tutaj ustaliliśmy, 4 885 osób w tej chwili oficjalnie zarejestrowanych, z czego 990 osób to takie osoby do 30. roku życia, czyli osoby młode, 24%, czyli to nie wygląda najlepiej, przynajmniej w tej grupie wiekowej.

Ciekawe komentarze głównie na naszym profilu facebookowym. Dlaczego właśnie ci młodzi ludzie nie mogą bądź czasami nie chcą znaleźć pracy? Pani Bodzienka napisała: Może wysokość wypłaty na to wpływa. Może dlatego, że w Piotrkowie nie ma zbyt dużego wyboru. Dziwicie się, dlaczego młodzi wyjeżdżają? Właśnie również dlatego. Same magazyny, sklepy, okoliczna budowlanka. W tym mieście nie widać jakiegoś polotu. Kolejna opinia, ale są też i opinie takie. Pan Szymon: Wszystko zależy od nastawienia. Uśmiechnięci mają łatwiej, im jest łatwiej zdobyć pracę. Jeżeli ktoś jest elastyczny, nie wybrzydza, chce pracować, ma ochotę i chce się uczyć, do tego jest życzliwy i otwarty, to na pewno pracę znajdzie. No i takim człowiekiem jest Artur Ostulski, który przywita się z państwem po godzinie dziesiątej.

Mało tego, że uśmiechnięty, życzliwy, sympatyczny, to jeszcze bardzo chętny do pracy. To prawda, to wszystko się zgadza, ale są też inne powody, o których piszą nasi słuchacze. Pan Mateusz: Może dlatego, że w internecie jest pełno wspaniałych influencerów, którzy pokazują swoje udawane życie, młode osoby to oglądają i myślą, że tak wygląda życie, a później zderzają się z brutalną rzeczywistością, że tak nie jest, jak w tym internecie pokazują. Tak, coś w tym jest, co pan napisał.

Dziękujemy serdecznie za dzisiejszy Magiel.